Nám da là gì? Nguyên nhân, biểu hiện và một số cách phòng tránh

48

Nám da là biểu hiện của việc lão hóa, nhưng trong 10 năm gần đây có rất nhiều người gặp tình trạng nám da khi còn rất trẻ. Vậy nám da là gì, nguyên nhân, biểu hiện và cách điều trị thế nào? Hãy cùng tìm hiểu ngay về căn bệnh này qua bài viết dưới đây.

Những điều cần biết về nám da

Nám da là gì ?

Nám da ( hay rám má, nám má) là việc cơ thể bị rối loạn sắc tố da, khiến sắc tố đen Melanin sản sinh. Sắc tố này khiến da xuất hiện các vùng da có màu nâu đậm, nâu xám gọi là vùng bị nám. 

nam-da-la-gi
Hình ảnh nám da.

Nám da không gây đau đớn, không ảnh hưởng tới sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh. Tuy nhiên, dù là bệnh lành tính, không có hại, nám da gây mất thẩm mỹ, khiến ngoại hình trở nên già nua, kém hấp dẫn, dẫn tới tâm lý mất tự tin rất lớn. 

Biểu hiện của nám da

Các mảng da tối màu, sẫm màu thường xuất hiện nhiều nhất trên da mặt, đặc biệt là hai bên gò má. Ngoài ra, nám da có thể rải rác ở môi, trán, cằm, sống mũi, cổ và vùng da xung quanh cổ. Ở một số vị trí khác trên cơ thể thường xuyên tiếp xúc ánh nắngnhư lưng, cánh tay hoặc vùng bàn chân cũng có thể xuất hiện nám. , đặc biệt là vùng da thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời như da vùng cánh tay hay cổ.

bieu-hien-cua-nam-da
Biểu hiện của nám da.

Nám da trên mặt đến 80% là đối xứng hai bên. Đặc biệt, nám da mặt có triệu chứng ngày càng sậm màu và có dấu hiệu lan rộng diện tích vùng bị nám theo thời gian.

Ai dễ bị nám da?

Phụ nữ độ tuổi từ 20 đến 50 ( độ tuổi sinh sản) là những người bị nám nhiều nhất. Nam giới ít nguy cơ bị nám hơn. Đặc biệt, phụ nữ sau sinh có tỷ lệ bị nám da lên đến 75%.

Nám da cũng bị ảnh hưởng bởi khí hậu và chủng tộc. Phụ nữ da màu ( Địa Trung Hải, Trung Đông, Bắc Phi, người Mỹ gốc Phi,..) đặc biệt là châu Á có lượng người bị nám da cao hơn gấp nhiều lần so với phụ nữ da trắng.

doi-tuong-bi-nam-da
Phụ nữ ở mọi lứa tuổi đều có thể bị nám da.

Nám da cũng thường gặp ở những phụ nữ có công việc vất vả và có bệnh lý liên quan tuyến giáp, buồng trứng, tử cung.

Nguyên nhân bệnh nám da

Nám da có nguyên nhân 87% đến từ rối loạn nội tiết tố bên trong, còn lại là nguyên nhân từ bên ngoài, hoặc kết hợp cả nguyên nhân trong cơ thể và ngoại sinh bên ngoài của môi trường. 

Nguyên nhân bên trong

Nám da là một trong những biểu hiện điển hình của rối loạn nội tiết tố, đặc biệt là nội tiết tố nữ. Nguyên nhân dẫn đến rối loạn nội tiết chính là:

  • Do quá trình lão hóa tự nhiên: Cơ thể suy giẻm nội tiết tố nữ từ sau 30 và đặc biệt thiếu hụt nghiêm trọng từ sau 50, gây ra các vấn đề về da và sức khỏe.
  • Do biến đổi nội tiết tố nữ. Điều này diễn ra bởi 2 nguyên nhân chính

Quá trình sinh nở: Thời kì mang thai hoặc sau sinh, cơ thể thay đổi nội tiết tố rõ rệt, dễ xuất hiện nám da.

– Dùng thuốc gây biến đổi nội tiết tố: Người dùng thuốc tránh thai hoặc thuốc nội tiết thay thế, thuốc điều trị bệnh về tuyến giáp, buồng trứng, tử cung thường bị nám da. 

  • Do căng thẳng mệt mỏi dẫn tới stress kéo dài, thúc đẩy quá trình sản sinh Melanin gây nám da. 
nguyen-nhan-gay-nam-da
Căng thẳng mệt mỏi kéo dài có thể gây nám da.
  • Do di truyền tự nhiên: người mẹ bị nám da di truyền cũng sẽ di truyền nám da cho con, dù cho cơ thể khỏe mạnh và chưa tới độ tuổi lão hóa.
  • Do nhiễm độc kim loại: việc dùng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc chứa thủy ngân, chì, corticoid,.. lâu dài sẽ đầu độc da, khiến da xuất hiện nám. 

Nguyên nhân bên ngoài tạo nên nám da

Bên cạnh đó, có một số nguyên nhân gây nám da đến từ môi trường bên ngoài:

  • Ánh nắng mặt trời tác động tới da trong thời gian dài, kích thích sắc tố làm đen da, khiến da yếu và sớm lão hóa.
cac-nguyen-nhan-gay-nam-da
Ánh nắng mặt trời cũng là nguyên nhân gây nám da.
  • Viêm nhiễm, kích ứng từ môi trường bên ngoài như nguồn nước, khí hậu, các căn bệnh da liễu gây tổn thương trầm trọng da.
  • Chế độ dinh dưỡng thếu hụt vitamin và dưỡng chất để giúp da khỏe mạnh.

Có mấy loại nám da ?

Các loại nám da

Có 3 loại nám da thường gặp: 

  • Nám mảng ( nám nông): Các vùng da tối màu tập trung thành một mảng hoặc nhiều mảng, màu khá nhạt và mới xuất hiện. Các vùng da bị nám ở khu vực biểu bì và thượng bì ( lớp tế bào ngay dưới về mặt da)
  • Nám chân sâu, hoặc nám nội tiết: Các mảng da tối màu xuất hiện thành từng nốt tròn rải rác trên bề mặt, có chân len sâu xuống tầng da thượng bì, thậm chí trung bì.  vào bên trong các lớp cấu trúc da mà chủ yếu là lớp màng đáy của lớp thường bị, Nám chân sâu thường xuất hiện ở 2 má, thái dương, đôi lúc là vầng trán, cánh tay…Đúng như tên nám nội tiết, nguyên nhân dẫn tới loại nám này là cơ thể bị thiếu hụt nội tiết tố nữ estrogen.
  • Nám kết hợp: là sự xuất hiện đồng thời của nám mảng và nám chân sâu.
co-may-loai-nam-da
Có 3 loại nám da: nám mảng, chân sâu và hỗn hợp.

Nám da khác tàn nhang ở điểm nào ?

Nám da dù có biểu hiện khá giống với tàn nhang nhưng về bản chất là khác nhau. 

Nám da thường xuất hiện theo mảng, theo vùng, và có vị trí đối xứng như 2 bên gò má, 2 bên thái dương, môi, trán,… Nám da có màu nâu đậm. xám hoặc nâu tím, có thể sậm màu theo thời gian và lan dần độ rộng. 

phan-biet-nam-da-va-tan-nhang
Phân biệt nám da và tàn nhang.

Tàn nhang thì có nhiều màu hơn nám da (nâu sẫm, nâu nhạt, vàng, đỏ, xám, đen), thường có kích thước nhỏ li ti bằng đầu tăm hay lớn nhất là hạt vừng. Thường vào mùa đông, tàn nhang sẽ nhạt hơn mùa hè do ánh nắng mặt trời không còn gắt, không tác động mạnh vào các nốt tàn nhang nữa. Tàn nhang ít khi đổi màu, nguyên nhân chính là do ánh nắng mặt trời và nhân tố di truyền.

Nám da có dễ điều trị không ?

Nám da dù không gây đau đớn nhưng lại gây ra nỗi “ ám ảnh” cho bất cứ ai, đặc biệt với chị em phụ nữ. Nám da rất khó điều trị bởi 90% nguyên nhân đến từ nội tiết tố bên trong, cần có quá trình điều trị phù hợp, kiên nhẫn và có khi là kéo dài tới suốt đời. 

co-tri-dut-diem-nam-da-duoc-khong
Việc điều trị nám da cần có sự quyết tâm và kiên trì trong thời gian dài.

Cho tới thời điểm hiện tại, chưa có phương pháp nào đảm bảo 100% tác dụng điều trị nám da. Việc điều trị cũng dựa vào cơ địa, tình trạng nặng nhẹ của từng người. Do đó, người bị nám da cần xác định tâm lý điều trị là “cuộc chiến” trường kỳ, và kết quả có thể không hoàn toàn được như mong muốn. 

Nám da có thể điều trị bằng những cách nào ?

Từ nguyên nhân nội tiết và bên ngoài, để điều trị nám da cần có sự kết hợp giải quyết vấn đề nội tiết bên trong và bảo vệ da dưới các tác động bên ngoài. 

Điều trị bằng công nghệ

Hiện nay có rất nhiều phương pháp sử dụng công nghệ hiện đại để trị nám da. Có phương pháp công nghệ cao không cần tác động trực tiếp vào da như dùng sóng tần RF, SHR, hoặc dùng ánh sáng laser điều trị nám. Một số phương pháp khác sẽ tác động trực tiếp vào da như peel da chuyên sâu, lăn kim tái tạo da, siêu mài da kỹ thuật cao,… 

tri-nam-da-bang-cong-nghe
Hình ảnh trị nám da vbawngf công nghệ cao.

Rất nhiều phương pháp với những ưu điểm, nhược điểm riêng, bạn cần có sự chuẩn đoán và có phương pháp điều trị cụ thể từ các chuyên gia da liễu. Phương pháp điều trị nám công nghệ cao thường cho kết quả ngay khá rõ rệt, tốc độ nhanh nhưng rủi ro thẩm mỹ cũng khá cao, đồng thời chi phí lớn. 

Điều trị nám da tại bằng các loại mỹ phẩm hiện đại

Hiện nay có nhiều loại mỹ phẩm dạng bôi để điều trị nám da từ bên ngoài. Chị em nên cân nhắc trước các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không được kiểm định có thể bào mòn da, làm mờ nám bằng mắt nhìn nhưng thực chất lại làm tổn thương da.

nam-da-mat-la-gi?
Sử dụng mỹ phẩm để trị nám da.

Việc bôi mỹ phẩm cũng có lợi ích là cung cấp chất dinh dưỡng cho làn da biểu bì và cải thiện sắc tố da, nhưng hiệu quả rất chậm, đòi hỏi người dùng phải kiên nhẫn. 

Điều trị nám da bằng công thức dân gian

Có nhiều bài thuốc dân gian trị nám da như dùng tinh bột nghê, mật ong, thuốc bắc, lá trầu,… Các nguyên liệu này đều được chứng nhận lành tính, có tác dụng tích cực tới điều trị nám.

tim-hieu-ve-nam-da
Trị nám da bằng phương pháp dân gian.

Tuy nhiên với những nguyên liệu có hàm lượng ít, dưỡng chất không nhiều mang lại kêt quả không nổi bật như các loại mỹ phẩm được tinh chế bằng công nghệ cao. Dù vậy, trị nám da tại nhà có điểm nổi bật là an toàn, tiết kiệm chi phí. 

Phương pháp trị nám da nào hiệu quả nhất?

Đến nay, phương pháp hiệu quả nhất để điều tị nám vẫn còn là dấu hỏi của các bác sĩ da liễu đầu ngành. Trị nám da còn phụ thuộc vào tình trạng nám và cơ địa của từng người. Do đó, người bệnh trị nám cần kiên nhẫn chờ đợi tác dụng của thuốc và tin tưởng các bác sĩ y khoa, không nên tự chữa để tiền mất tật mang.

Cách chẩn đoán nám da và điều trị 

Việc chuẩn đoán tình trạng nám nặng nhẹ sẽ dựa trên kết quả chiếu đèn Wood – một dụng cụ chuyên nghiệp tại cac phòng khám da liễu. Bất cứ chị em phụ nữ nào cũng nên khám da liễu và nghe theo phác đồ điều trị của bác sĩ, để nắm rõ tình trạng nám da của mình và có phương thức trị nám phù hợp nhất, tiết kiệm tiền bạc và thời gian nhất. 

nam-da-1
Hình ảnh chuẩn đoán tình trạng nám da.

Người bị nám da nên chú ý điều gì

Người bị nám da đặc biệt chú ý tới việc bổ sung nội tiết tố và chống nắng. Hiện nay, có rất nhiều thực phẩm chức năng bổ sung Estrogen như mầm đậu nành, tảo biển,… Chị em nên bổ sung để cơ thể có đầy đủ dưỡng chất, da khỏe mạnh sẽ đẩy lùi nám và các dấu hiệu lão hóa. 

Cách phòng ngừa nám da

  • Ki bị nám da bạn cần tránh để da bị tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt từ từ 10h đến 15h- thời gian có bức xạ mạnh nhất.
  • Bôi kem chống nắng chỉ số SPS tối thiểu là 30, bôi trước khi ra ngoài 30 phút. Nếu da dầu hoặc đổ mồ hôi nhiều, đi bơi thì cứ 2 giờ lại bôi lại.
  • Che chắn làn da kĩ càng bằng khẩu trang, mũ, áo chống nắng,… 
  • Kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh: uống nhiều nước, dùng thực phẩm giàu Vitamin A, E, C hay Omega-3,… chóng Oxy hóa. Uống ít bia rượu, đồ cây nóng và không dùng các đồ ăn không rõ nguồn gốc xuất xứ.
phong-ngua-nam-da
Có chế độ dinh dưỡng phù hợp.
  • Sử dụng các mỹ phẩm rõ nguồn gốc và phù hợp với tính chất làn da của bản thân. 
  • Khám da liễu ngay khi da có vấn đề và tốt nhất nên kết hợp soi da liễu cùng khám sức khỏe định kì 6 tháng/ lần.

Trên đây là những điều cơ bản cần biết về nám da. Rất mong bài viết đã cung cấp cái nhìn ban đầu khách quan, đầy đủ để những người bị nám và có mong muốn trị nám hiểu về căn bệnh nám da, cũng như đưa ra phương pháp điều trị phù hợp sau này !